KuloatKolorum-Logo

ni Virgilio S. Almario

NGAYON, NGAYONG UMAGA, NGAYONG GABI

NABASA KO SA balita ng ANC nitóng 24 Oktubre 2014: BANGKAY NI JENNIFER ILILIBING NGAYONG ARAW. Hindi ko na matandaan ang buong pangungusap. Ngunit dumikit sa isip ko ang “ngayong araw.” Bakit? Dahil madalas ko na itong mabása sa libro at marinig kahit sa mga titser ng Filipino.

 

Hindi naman maituturing na malî ang “ngayong araw.” Ngunit mallinaw ding literal na salin lang ito ng today or this day sa Ingles. Sa idyomatikong Tagalog, sasabihin lang ng matatandang Tagalog na “Ililibing ang bangkay ni Jennifer NGAYON.”  Hindi na kailangan ang “araw” kasunod ng “ngayon.” Bakit? Dahil ang “ngayon” ay sumasaklaw sa buong isang araw o 24 oras.

 

[Dapat lang muling linawin na ang sinaunang 24 oras ay siklo ng maghápong mula sa ikaanim ng umaga hanggang ikalima ng takipsilim at ng magdamag mula ikaanim ng gabi hanggang ikalima ng madaling-araw. Naiiba ito sa modernong pag-ooras na may AM na sumasaklaw sa ikaisa ng umaga hanggang 12 tanghali at may PM na sumasaklaw sa ikaisa ng hápon hanggang 12 ng hatinggabi.]

 

Kung nais maging tiyak ang pagbabalita, maaaring idagdag ang nakamihasnang paghahati sa araw sa “maghápon” at “magdamag.” Gayunman, higit pang tiyak at eksakto ang mga yugtong “umaga,” “tanghali,” “hápon,” at “gabi” na maaaring idugtong sa “ngayon.” Halimbawa, maaaring ibalita sana na “Bangkay ni Jennifer ililibing ngayong umaga.” O “ngayong hápon.” Depende sa totoong mangyayari at alinsunod sa pasiya ng pamilya ni Jennifer.

 

Huwag ding kalilimutan ang iba pang maliit na yugto sa isang araw, gaya ng “madaling-araw” at “bukang-liwayway” bago maganap ang umaga at ang “dapithápon” o “takipsilim” bago lumatag ang dilim ng gabi. Sa pagbabalita, may inihahatid na taká ang libing sa bukang-liwayway. Tandaan ang kamatayan nina Sisa at Elias. Samantala, laging dramatiko ang llibing sa takipsilim, lalo na sa pelikula ng mga sawing pagsinta. [Ngunit masdang mabuti ang ispeling ng mga ito. May gitling ang “madaling-araw” at “bukang-liwayway” at may paliwanag kung kailangang ipaliwanag. Sa kabilâng dako, ganap nang pinagdikit kayâ walang gitling ang “dapithápon” at “takipsilim.”]

 

Bilang pag-uulit, nais kong ipagpauna na ang lahat ng mababása ninyo dito ay sarili kong opinyon at hindi sa KWF, maliban kung isaad ko. Nakabukás din ako sa anumang nais itanong bukod sa nais ipanukala ng mambabása. Nais kong makipag-usap sa mga alagad ng wika.